صاحبان عقلها . و هركه متاع فريب دنيا را اختيار كند بر نعمتهاى آخرت از صاحبان عقل نيست و از براى اين است كه اسرار قرآن بر وى منكشف نمىشود . چهارم : آن است كه تفسير ظاهرى را خوانده و اعتقاد نموده كه كلمات قرآن معنايى به غير آنچه نقل شده ندارد و آنچه منقول نباشد تفسير به رأى است و هركه تفسير به رأى كند در جهنّم جاى خواهد گرفت . و اين چنين كسى معناى تفسير « 1 » به رأى را نفهميده و [ m . a 115 ] معناى كلام حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه « 2 » را نفهميده كه فرموده « 3 » : مگر آنكه خداى عزّ وجلّ عطا نموده باشد به بنده فهم قرآن را . و اگر چنانچه معناى قرآن منحصر در آن مىبود كه نقل شده نبايست كه مردم در آن « 4 » خلافى بكنند . فصل [ تخصيص ] و از جمله امور باطنى تخصيص « 5 » است . و آن عبارت است از آنكه فرض كند كه اوست مقصود از هر خطابى در قرآن . و هرگاه امرى يا نهيى بشنود « 6 » تقدير كند كه اوست مأمور و منهى . و هرگاه وعده‌اى به بهشت و تهديدى به جهنّم بشنود نيز آن را با خود داند . و هرگاه قصّه‌هاى اوّلين را بشنود بداند كه مقصود حكايت خواندن نيست بلكه مقصود عبرت گرفتن است و اخذ آنچه به آن احتياج باشد . و هيچ قصّه‌اى در قرآن نيست مگر آنكه ذكر آن در حقّ پيغمبر و امّت او از براى فايده‌اى است و از براى اين است كه خداى تعالى فرموده « 7 » : « ما نُثَبِّتُ بِهِ فُؤادَكَ » « 8 » يعنى از قصّهء پيغمبران بر تو مىخوانيم چيزى را كه به سببِ آن دل تو ثابت و محكم گردد .

--> ( 1 ) . تفسير / s a غير ! ( 2 ) . a s - عليه . ( 3 ) . فرموده / s a فرمودند . ( 4 ) . s - مىبود كه نقل . . . آن . ( 5 ) . تخصيص / m تخصّص . ( 6 ) . بشنود / a s بشود . ( 7 ) . s + كه . ( 8 ) . هود : 120 .